Mensen met een depressie blijken in hun darmen bepaalde bacterien te missen. Dat heeft een team van Vlaamse wetenschappers ontdekt. Daarmee is nu eindelijk hard bewijs gevonden voor wat al veel langer wordt vermoed: er is wel degelijk een link tussen darmflora en mentale gezondheid. Wat oorzaak en wat gevolg is, moet verder onderzocht worden.
Voor het eerst is daar nu ook echt bewijs voor geleverd. “We hebben de stoelgangstalen van mensen met een verminderd geluksgevoel of een depressie bestudeerd. Daarin zagen we dat er bij hen duidelijk twee types van darmbacterien veel minder aanwezig waren dan bij gelukkige mensen”, zegt professor Jeroen Raes van het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB) en de KU Leuven. Hij verzamelt en onderzoekt al sinds 2012 samen met zijn team stoelgangstalen van meer dan 5.000 Vlaamse vrijwilligers voor het Vlaams Darmflora Project.
Darmbacterien beinvloeden het brein
Dialister en Coprococcus, dat zijn de twee bacteriesoorten waar het om gaat. En die hebben een opvallende eigenschap gemeen: het zijn allebei bacterien die stoffen produceren die ontstekingen onderdrukken. “Dat is heel interessant, want we weten uit ander onderzoek dat een depressie gelinkt is aan een ontsteking van het zenuwstelsel”, zegt professor Raes. “We vermoeden daarom dat er een verband is tussen een ontsteking in de darmen en de ontsteking die met een depressie gepaard gaat.” De onderzoekers ontwikkelden ook een nieuwe computertechniek om de bacterien te identificeren die kunnen interageren met het menselijk zenuwstelsel. “Veel darmbacterien kunnen chemische stoffen produceren die inwerken op ons zenuwstelsel, zoals dopamine en serotonine. Dat zijn zogenaamde neurotransmitters, stoffen die dienen voor een goede werking van het zenuwstelsel. Onze theorie is dat op die manier darmbacterien ons gedrag zouden kunnen beinvloeden.”
Medicatie van darmbacterien
De link tussen darmflora en depressie is nu wel bewezen, maar het is nog onduidelijk wat het oorzakelijk verband is. Professor Raes: “We weten nog niet of de depressie wordt veroorzaakt door een verstoring van de darmflora, of dat de verstoorde darmflora het gevolg is van een depressie. Ik denk persoonlijk het eerste, omdat we uit onderzoek bij muizen zien dat een verandering van de darmflora een gedragswijziging kan veroorzaken. Maar of dat bij mensen ook zo is, weten we nog niet.”
“In de toekomst zouden we de bacterien die ontbreken kunnen inbrengen bij patienten met een depressie. Dat zou dan een nieuwe generatie probiotica zijn. Ik denk dat er een enorm potentieel zit in lichaamseigen bacterien te gebruiken als medicijn voor de toekomst voor aandoeningen die met de darmflora te maken hebben.”